
Unity Shader Graph ile Stilize Su Shader'ı Yapımı (URP, Adım Adım)
Oyun geliştirme dünyasında görsel tarzı en çok öne çıkaran detaylardan biri şüphesiz su efektleridir. Stilize grafiklere sahip oyunlarda gördüğümüz o berrak, renkli ve hareketli su yüzeyleri oyunun atmosferini tamamen değiştirir. Eskiden bu tarz bir efekt için yüzlerce satır HLSL yazmak gerekirdi; bugün Unity'nin Shader Graph aracı sayesinde tek satır shader kodu yazmadan, tamamen görsel düğümlerle (node) aynı sonuca ulaşabiliyoruz.
Bu yazıda Universal Render Pipeline (URP) üzerinde sıfırdan stilize bir su shader'ı kuracağız: derinliğe göre renk geçişi, hareketli dalgalar, kıyı köpüğü ve su altı kırılması (refraction). Sonunda da shader parametrelerini C# ile nasıl yöneteceğinizi ve en sık yapılan hataları göreceğiz.
Hazırlık ve Proje Kurulumu
Başlamadan önce projenizin URP kullandığından emin olun. Suyun derinliğini hesaplamak ve arkasında kalan nesneleri bükebilmek için URP'nin Depth Texture ve Opaque Texture özelliklerini açmamız gerekiyor. (Editör pencerelerine henüz alışık değilseniz önce Unity Arayüzünü Anlamak yazısına göz atabilirsiniz.)
1. Project Settings > Graphics sekmesinden aktif URP Asset'ini bulun (Quality sekmesinde kalite seviyesine göre farklı bir asset atanmışsa onu da kontrol edin).
2. Inspector'da Depth Texture ve Opaque Texture seçeneklerini işaretleyin.
3. Project penceresinde sağ tıklayıp Create > Shader Graph > URP > Unlit Shader Graph ile yeni bir shader oluşturun ve adını StylizedWater koyun.
4. Shader Graph'ı açın, Graph Inspector > Graph Settings bölümünde Surface Type değerini Transparent yapın. Bu adım atlanırsa Scene Depth ve Scene Color düğümleri doğru sonuç vermez.
5. Bu shader'dan bir Material oluşturup sahnedeki bir Plane nesnesine atayın.
1. Derinlik Algısı ve Renk Geçişi (Depth Gradient)
Stilize suyun en belirgin özelliği, sığ alanların açık turkuaz, derin alanların ise koyu lacivert görünmesidir. Bunu sağlamak için suyun arkasındaki zeminin kameraya uzaklığı ile su yüzeyinin kameraya uzaklığını karşılaştıracağız.
• Scene Depth düğümü ekleyin ve Sampling modunu Eye yapın. Bu düğüm, suyun arkasındaki ilk opak nesnenin kameraya olan uzaklığını verir.
• Screen Position düğümü ekleyin ve modunu Raw yapın. Bu düğümün W (A) kanalı, su yüzeyindeki pikselin kameraya olan uzaklığıdır. Bir Split düğümüyle bu kanalı ayırın.
• Subtract düğümüyle Scene Depth - Screen Position (W) işlemini yapın. Çıkan değer suyun o noktadaki derinliğidir.
• Sonucu bir Divide düğümüne bağlayın; ikinci girişe Water Depth adında bir Float parametresi verin (başlangıç için 2-3 iyi bir değer).
• Değeri 0-1 aralığına sıkıştırmak için Saturate düğümünden geçirin.
• Bir Lerp düğümü oluşturun: A girişine Shallow Color, B girişine Deep Color parametrelerini, T girişine Saturate çıktısını bağlayın.
Lerp çıktısını Fragment'ın Base Color girişine bağlayın; aynı çıktıyı bir Split düğümüne verip A kanalını da Alpha girişine bağlayın. Böylece renk parametrelerinin Alpha değerleriyle sığ suyun daha saydam, derin suyun daha opak olmasını kontrol edebilirsiniz.
2. Hareketli Yüzey Dalgaları
Durağan bir su yüzeyi cansız görünür. Suya hayat vermek için yüzeyde akan bir gürültü (noise) deseni kullanacağız.
• Bir Gradient Noise düğümü ekleyin, Scale değerini 20 civarına getirin.
• Time düğümünü ekleyin ve Time çıktısını bir Multiply ile Wave Speed adlı Float parametresiyle çarpın.
• Bu değeri bir Vector 2 düğümünün X ve Y girişlerine bağlayın ve sonucu Tiling And Offset düğümünün Offset girişine verin.
• Tiling And Offset çıktısını Gradient Noise'un UV girişine bağlayın.
Artık sürekli akan bir noise deseniniz var. Bu deseni küçük bir değerle çarpıp (örneğin 0.1) ana renge Add ile ekleyerek yüzeyde parlak ışık lekeleri elde edebilirsiniz. Daha doğal bir görünüm için farklı Scale ve yönlerde kayan iki noise'u toplamak da işe yarar.
3. Kıyı Köpüğü (Shore Foam)
Kıyı köpüğünün mantığı derinlik hesabına benzer: derinliğin sıfıra yakın olduğu yerleri bulup oraya köpük rengi ekleyeceğiz. Burada sık yapılan hata, derinliği doğrudan Step'e vermektir; bu durumda köpük kıyıda değil derin suda oluşur. Doğru zincir şöyle:
• Birinci adımdaki Subtract çıktısından yeni bir hat çekin ve Foam Distance adlı bir Float ile Divide edin, ardından Saturate düğümünden geçirin. Kıyıda 0'a, açık suda 1'e yaklaşan bir maske elde edersiniz.
• Bu maskeyi Foam Cutoff adlı bir Float ile Multiply edin. Bu değer, köpük için noise eşiği olacak: kıyıda eşik düşük olduğu için noise kolayca eşiği aşar ve köpük yoğunlaşır.
• Bir Smoothstep düğümü ekleyin: Edge1 girişine eşik değerini, Edge2 girişine eşik + Foam Smoothness toplamını, In girişine de ikinci adımdaki hareketli Gradient Noise çıktısını bağlayın.
• Çıkan köpük maskesini, beyaza yakın bir Foam Color ile su rengi arasında Lerp yaparak (T = köpük maskesi) son renge uygulayın.
Böylece köpük kıyı boyunca kırıklı ve hareketli bir şerit olarak görünür; düz, yapay bir çizgi oluşmaz.
4. Su Altı Kırılması (Refraction)
Suya baktığımızda altındaki nesneler ışığın kırılması nedeniyle hafifçe bükülmüş görünür. URP'de bunu Scene Color düğümüyle yapabiliriz.
• Bir Scene Color düğümü ekleyin. Bu düğüm, su çizilmeden önce ekranda bulunan opak görüntüyü verir.
• Mod'u Default olan bir Screen Position düğümü ekleyin.
• Hareketli Gradient Noise çıktısından 0.5 çıkarın (Subtract). Noise 0-1 aralığında olduğu için bu adım olmadan görüntü hep aynı yöne kayar; 0.5 çıkarınca sapma -0.5 ile 0.5 arasında olur.
• Sonucu Refraction Strength adlı küçük bir Float (örneğin 0.02) ile çarpın.
• Bu sapmayı Screen Position ile Add düğümünde toplayın ve Scene Color'ın UV girişine bağlayın.
• Scene Color çıktısını, su rengiyle Water Opacity oranında Lerp yaparak karıştırın.
Refraction kullandığınızda Alpha'yı 1 bırakıp saydamlığı bu Lerp ile kontrol etmek daha temiz sonuç verir; aksi halde görüntüyü iki kez karıştırmış olursunuz.
C# ile Shader Parametrelerini Dinamik Olarak Yönetmek
Shader Graph'ta oluşturduğunuz parametreleri oyun içindeki olaylara göre C# tarafından değiştirmek isteyebilirsiniz. Örneğin fırtına çıktığında dalgaları hızlandırmak ve suyu koyulaştırmak hoş bir detaydır. Bunun için her parametrenin Blackboard'daki Reference alanını elle _ShallowColor, _DeepColor, _WaveSpeed, _FoamCutoff olarak ayarlayın; Unity'nin otomatik ürettiği adlar (_Shallow_Color gibi) kodla eşleşmezse SetColor çağrıları sessizce hiçbir şey yapmaz.
Aşağıdaki betik değerleri her karede değil yalnızca değiştiğinde gönderir, fırtına geçişini yumuşak yapar ve oluşturulan materyal kopyasını temizler:
using System.Collections;
using UnityEngine;
[RequireComponent(typeof(Renderer))]
public class WaterController : MonoBehaviour
{
[Header("Su Ayarları")]
[SerializeField] private Color shallowColor = new Color(0f, 0.8f, 0.9f, 0.6f);
[SerializeField] private Color deepColor = new Color(0f, 0.2f, 0.5f, 1f);
[SerializeField] private float waveSpeed = 0.5f;
[SerializeField, Range(0f, 1f)] private float foamCutoff = 0.4f;
[Header("Fırtına Geçişi")]
[SerializeField] private Color stormDeepColor = new Color(0.05f, 0.05f, 0.1f, 1f);
[SerializeField] private float stormWaveSpeed = 2f;
[SerializeField] private float transitionDuration = 2f;
// Shader Graph Blackboard'daki Reference adlarıyla birebir aynı olmalı
private static readonly int ShallowColorID = Shader.PropertyToID("_ShallowColor");
private static readonly int DeepColorID = Shader.PropertyToID("_DeepColor");
private static readonly int WaveSpeedID = Shader.PropertyToID("_WaveSpeed");
private static readonly int FoamCutoffID = Shader.PropertyToID("_FoamCutoff");
private Material waterMaterial;
private Coroutine transitionRoutine;
private void Awake()
{
// .material bu objeye özel bir kopya oluşturur, diğer su objeleri etkilenmez
waterMaterial = GetComponent<Renderer>().material;
ApplyProperties();
}
private void OnValidate()
{
// Play modunda Inspector'dan yapılan değişiklikleri anında uygula
if (waterMaterial != null) ApplyProperties();
}
private void ApplyProperties()
{
waterMaterial.SetColor(ShallowColorID, shallowColor);
waterMaterial.SetColor(DeepColorID, deepColor);
waterMaterial.SetFloat(WaveSpeedID, waveSpeed);
waterMaterial.SetFloat(FoamCutoffID, foamCutoff);
}
public void TriggerStormMode()
{
if (transitionRoutine != null) StopCoroutine(transitionRoutine);
transitionRoutine = StartCoroutine(TransitionTo(stormDeepColor, stormWaveSpeed));
}
private IEnumerator TransitionTo(Color targetDeepColor, float targetWaveSpeed)
{
Color startDeepColor = deepColor;
float startWaveSpeed = waveSpeed;
float t = 0f;
while (t < 1f)
{
t += Time.deltaTime / Mathf.Max(transitionDuration, 0.01f);
deepColor = Color.Lerp(startDeepColor, targetDeepColor, t);
waveSpeed = Mathf.Lerp(startWaveSpeed, targetWaveSpeed, t);
ApplyProperties();
yield return null;
}
transitionRoutine = null;
}
private void OnDestroy()
{
// .material ile oluşan kopya otomatik silinmez, bellek sızıntısını önle
if (waterMaterial != null) Destroy(waterMaterial);
}
}
Değerleri Update içinde her karede göndermek gereksiz bir maliyettir; değer değişmediği sürece materyale tekrar yazmaya gerek yok. Ayrıca renderer.material her çağrıldığında yeni bir kopya oluşturabildiği için referansı Awake'te bir kez alıp saklıyoruz. Aynı ayarları paylaşan çok sayıda su objeniz varsa sharedMaterial kullanmak daha verimlidir, ancak bu durumda değişiklik o materyali kullanan tüm objelere yansır.
Sık Yapılan Hatalar
• Su tamamen tek renk görünüyor: Depth Texture kapalıdır, Surface Type Opaque kalmıştır ya da kamera Orthographic'tir. Bu yazıdaki derinlik hesabı perspektif kamera içindir; Orthographic kamerada Scene Depth'i Linear01 modunda okuyup kameranın far/near değerleriyle ölçeklemeniz gerekir.
• Refraction'da diğer saydam objeler görünmüyor: Scene Color yalnızca opak geçişi yakalar. Su altındaki partiküller veya cam gibi saydam objeler kırılmada görünmez; bu, URP'nin bilinen bir sınırlamasıdır.
• Fırtına geçişinde dalgalar bir anda sıçrıyor: Offset Time × Wave Speed ile hesaplandığı için hız değiştiğinde desen ileri atlar. Çok belirgin hız değişimleri kullanacaksanız ofseti C# tarafında offset += waveSpeed * Time.deltaTime ile biriktirip _WaveOffset olarak gönderin ve graph'ta Time yerine bu değeri kullanın.
• Parametre değişiyor ama su değişmiyor: Reference adları kodla eşleşmiyordur ya da graph'ı kaydetmeyi (Save Asset) unutmuşsunuzdur.
Son Dokunuşlar ve Performans
Tüm düğümleri bağladıktan sonra Shader Graph penceresinin sol üstündeki Save Asset butonuna basmayı unutmayın. Ardından materyalin Inspector'ına dönüp parametrelerle oynayarak projenizin görsel tarzına uyan görünümü yakalayabilirsiniz.
Stilize su yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli konu performanstır. Mobil platformlara geliştiriyorsanız Opaque Texture (Scene Color) maliyetli bir özelliktir; kırılmayı yalnızca yüksek grafik ayarlarında açmayı düşünebilirsiniz. Ayrıca Gradient Noise'u her pikselde matematiksel olarak hesaplamak yerine önceden hazırlanmış bir noise texture'ını Sample Texture 2D ile okumak mobil cihazlarda ciddi tasarruf sağlar.
Gördüğünüz gibi Shader Graph ile karmaşık teknik detaylarda boğulmadan profesyonel görünen bir stilize su efekti oluşturmak mümkün. Yapıyı bir kez kavradıktan sonra üzerine nesne etkileşimleri, köpük partikülleri veya derinlik bazlı sis gibi ek özellikler eklemek tamamen sizin hayal gücünüze kalmış.
— Mert Kıyak
