
Unity Shader Graph ile Etkileşimli Su Efekti: Derinlik, Kıyı Köpüğü ve Dalga Halkaları (URP)
Oyun dünyasında atmosferi anında değiştiren bazı kilit unsurlar vardır ve bunların başında su efektleri gelir. İster küçük bir indie bulmaca oyunu geliştirin ister açık dünya bir proje, inandırıcı ve dinamik bir su yüzeyi projenin görsel kalitesini bir üst seviyeye taşır. Bu yazıda URP ortamında, Shader Graph ile derinliğe göre renk değiştiren, kıyılarda köpük oluşturan ve en önemlisi oyuncunun hareketlerine dalga halkalarıyla tepki veren canlı bir su materyali hazırlayacağız.
Daha önce Stilize Su Shader'ı yazısında suyun görsel temelini detaylıca ele almıştık. Bu yazıda temeli hızlıca kurup asıl odağı etkileşime, yani C# tarafından kontrol edilen dalga halkalarına vereceğiz.
Başlamadan Önce: İki Kritik Ayar
Su shader'larında en sık karşılaşılan "neden çalışmıyor?" sorusunun cevabı genellikle bu iki ayardır, o yüzden en başta halledelim:
1. URP Asset'inizi seçin ve Depth Texture seçeneğini açın. Kapalıysa Scene Depth düğümü boş değer döndürür ve derinlik rengi ile köpük hiç görünmez.
2. Shader Graph'ı oluşturduktan sonra Graph Inspector içindeki Graph Settings bölümünde Surface Type değerini Transparent yapın. Opaque bir yüzey kendi derinliğini yazdığı için Scene Depth suyun altını göremez.
Ardından Project penceresinde sağ tıklayıp Create > Shader Graph > URP > Lit Shader Graph ile yeni bir graf oluşturun ve adını InteractiveWaterShader koyun. Su yüzeyi için de yeterince bölünmüş bir mesh kullanın; dalga halkaları vertex'leri hareket ettireceği için az poligonlu bir yüzeyde halkalar köşeli görünür.
Derinlik Renklendirmesi
Gerçekçi bir suyun en temel özelliği derinlik hissidir. Sığ yerler açık turkuaz görünürken derinleştikçe renk koyu maviye kayar. Bunun için ekran derinliği ile su yüzeyinin derinliği arasındaki farkı hesaplayacağız:
1. Scene Depth düğümünü ekleyin ve Sampling Mode değerini Eye yapın. Bu düğüm suyun arkasındaki nesnelerin kameraya uzaklığını verir.
2. Screen Position düğümünü ekleyip Mode değerini Raw yapın ve bir Split ile W (A) bileşenini alın. Bu, çizilmekte olan su pikselinin kameraya uzaklığıdır.
3. Subtract düğümüyle Scene Depth değerinden W değerini çıkarın. Bu sonucu birazdan köpük için de kullanacağız, o yüzden aklınızda tutun.
4. Sonucu Divide düğümüyle WaterDepth adlı bir Float parametresine bölün. Bu parametre suyun ne kadar hızlı derinleşeceğini belirler.
5. Sonucu Saturate düğümünden geçirerek 0 ile 1 arasına sıkıştırın.
Elimizde artık sığ alanlarda 0, derin alanlarda 1 üreten bir maske var. Bir Lerp düğümünün A girişine ShallowColor, B girişine DeepColor bağlayın, T girişine de bu maskeyi verin. Çıktıyı Base Color kanalına bağladığınızda derinlik algısı hazır olur. Renklerin alfa değerini Split ile ayırıp Alpha kanalına bağlarsanız sığ kısımlar daha şeffaf görünür.
Normal Haritasıyla Yüzey Hareketi
Düz bir su yüzeyi cansız görünür. İki farklı normal dokusunu zıt yönlerde kaydırıp üst üste bindirerek organik bir akıntı hissi yakalayabiliriz:
• İki adet Sample Texture 2D düğümü ekleyin ve Type değerlerini Normal yapın.
• Her birinin UV girişine birer Tiling And Offset düğümü bağlayın.
• Time düğümünü birer Vector2 hız değeriyle çarpıp Offset girişlerine verin. İlk doku için X: 0.05, Y: 0.05, ikinci doku için X: -0.03, Y: 0.04 iyi bir başlangıçtır.
• İki normali Add yerine Normal Blend düğümüyle birleştirin ve çıktıyı Fragment aşamasındaki Normal (Tangent Space) kanalına bağlayın.
Add ile toplanan normaller normalize edilmediği için ışık yansımaları bozuk görünür. Normal Blend bu birleştirmeyi doğru şekilde yapar.
Kıyı Köpükleri (Shoreline Foam)
Su bir kayaya veya karaya temas ettiğinde kenarlarda köpük oluşur. Mantık derinlik hesabına çok benzer, tek fark bu sefer derinliğin sıfıra yaklaştığı noktaları arıyor olmamızdır:
1. Derinlik bölümündeki Subtract sonucunu alın ve FoamDistance adlı bir Float parametresine bölün.
2. Sonucu Saturate ve ardından One Minus düğümünden geçirin. Böylece kıyıya yaklaştıkça 1'e çıkan bir köpük maskesi elde edersiniz. Bu One Minus adımını atlamak sık yapılan bir hatadır; o olmadan köpük kıyıda değil derin suda çıkar.
3. Bir Gradient Noise düğümü ekleyin ve UV'sini yine Time ile kaydırın.
4. Köpük maskesini noise ile Multiply düğümünde çarpın. Daha keskin, çizgi film tarzı kenarlar istiyorsanız sonucu Step düğümünden geçirin (Edge: 0.4 civarı).
5. Çıkan değeri FoamColor ile çarpıp derinlik renginin üzerine Add düğümüyle ekleyin ve Base Color kanalına bu toplamı bağlayın.
Artık su, sahnedeki herhangi bir 3D nesneye değdiğinde etrafında otomatik olarak hareketli köpük oluşturacak.
Shader Graph Tarafında Dalga Halkaları
Gelelim işin en heyecanlı kısmına: oyuncu suya bastığında veya bir nesne suya düştüğünde dışa doğru yayılan halka (ripple). Blackboard'a şu parametreleri ekleyin:
• RippleCenter (Vector3), Reference: _RippleCenter
• RippleDistance (Float), Reference: _RippleDistance
• RippleStrength (Float), Reference: _RippleStrength
• RippleFrequency (Float, örn. 6), RippleWidth (Float, örn. 1.5), RippleHeight (Float, örn. 0.15)
İlk üç parametreyi Node Settings içinden Global yapın (eski sürümlerde "Exposed" kutusunu kapatmak aynı işi görür). Böylece C# tarafında materyale değil Shader.SetGlobal... ile tüm su yüzeylerine aynı anda veri gönderebiliriz. Kalan üçü normal materyal ayarı olarak kalabilir.
Halka hesabı için düğümleri şu sırayla bağlayın:
1. Position (World Space) ile RippleCenter arasındaki mesafeyi Distance düğümüyle bulun.
2. Bu mesafeden RippleDistance değerini Subtract ile çıkarın. Buna X diyelim; halkanın ön cephesinde X sıfırdır.
3. X'i RippleFrequency ile çarpıp Sine düğümüne verin. Bu, dalganın kendisidir.
4. X'i Absolute düğümünden geçirip RippleWidth ile bölün, Saturate ve One Minus uygulayın. Bu maske dalgayı yalnızca halkanın çevresinde tutar; yoksa sinüs tüm yüzeye yayılırdı.
5. Sinüs, maske, RippleStrength ve RippleHeight değerlerini çarpın. Sonuç halkanın yüksekliğidir.
6. Vertex aşamasında Position (Object Space) düğümüne, bu yüksekliği Y bileşenine koyduğunuz bir Vector3 ekleyin (Add) ve Position çıktısına bağlayın.
Halkanın yukarıdan bakıldığında da okunması için aynı maske ile RippleStrength çarpımını köpük değerine eklemek iyi bir hiledir; böylece yayılan halkanın tepesinde ince beyaz bir çizgi oluşur.
C# ile Dalgaları Kontrol Etmek
Şimdi halkayı yöneten script'i yazalım. Değerleri waterMaterial.SetFloat ile doğrudan materyal asset'ine yazmak cazip görünse de bu yöntem editörde Play modundan çıktığınızda bile materyalin değişmiş kalmasına ve sahnedeki diğer su yüzeylerinin etkilenmemesine yol açar. Global property kullanarak iki sorunu birden çözüyoruz. Ayrıca halka büyüdükçe gücünü azaltıyoruz ki maksimum mesafeye ulaştığında aniden kaybolmasın:
using UnityEngine;
public class WaterRippleController : MonoBehaviour
{
public static WaterRippleController Instance { get; private set; }
[SerializeField] private float waveSpeed = 5f;
[SerializeField] private float maxDistance = 10f;
[SerializeField] private float startStrength = 1f;
private static readonly int RippleCenterId = Shader.PropertyToID("_RippleCenter");
private static readonly int RippleDistanceId = Shader.PropertyToID("_RippleDistance");
private static readonly int RippleStrengthId = Shader.PropertyToID("_RippleStrength");
private float currentDistance;
private bool isRippling;
private void Awake()
{
if (Instance != null && Instance != this)
{
Destroy(gameObject);
return;
}
Instance = this;
Shader.SetGlobalFloat(RippleStrengthId, 0f);
}
private void OnDestroy()
{
if (Instance == this) Instance = null;
}
private void Update()
{
if (!isRippling) return;
currentDistance += Time.deltaTime * waveSpeed;
float t = Mathf.Clamp01(currentDistance / maxDistance);
Shader.SetGlobalFloat(RippleDistanceId, currentDistance);
// Halka genişledikçe yavaşça söner
Shader.SetGlobalFloat(RippleStrengthId, startStrength * (1f - t));
if (t >= 1f)
{
isRippling = false;
Shader.SetGlobalFloat(RippleStrengthId, 0f);
}
}
public void CreateRipple(Vector3 position)
{
currentDistance = 0f;
isRippling = true;
Shader.SetGlobalVector(RippleCenterId, position);
Shader.SetGlobalFloat(RippleDistanceId, 0f);
Shader.SetGlobalFloat(RippleStrengthId, startStrength);
}
}
Shader.PropertyToID ile ID'leri bir kez hesaplamak, her karede string üzerinden arama yapmaktan daha verimlidir. Bu script'i sahnede boş bir GameObject'e ekleyin.
Sistemi test etmek için fareyle suya tıklayarak halka oluşturan küçük bir yardımcı script ekleyelim. Kamerayı bir kez önbelleğe alıp null kontrolü yapıyoruz; ayrıca tag yerine LayerMask kullanmak raycast'in başka nesnelere takılmasını engeller:
using UnityEngine;
public class WaterClickTester : MonoBehaviour
{
[SerializeField] private LayerMask waterLayer;
[SerializeField] private float maxRayDistance = 200f;
private Camera cam;
private void Awake() => cam = Camera.main;
private void Update()
{
if (cam == null || WaterRippleController.Instance == null) return;
if (!Input.GetMouseButtonDown(0)) return;
Ray ray = cam.ScreenPointToRay(Input.mousePosition);
if (Physics.Raycast(ray, out RaycastHit hit, maxRayDistance, waterLayer))
{
WaterRippleController.Instance.CreateRipple(hit.point);
}
}
}
Projeniz yalnızca yeni Input System kullanıyorsa Input.GetMouseButtonDown(0) yerine Mouse.current.leftButton.wasPressedThisFrame, Input.mousePosition yerine de Mouse.current.position.ReadValue() kullanın.
Oyuncu Hareketiyle Dalga Oluşturmak
Fare ile test etmek güzel ama asıl istediğimiz, oyuncu suya girdiğinde ve suyun içinde yürüdüğünde halkaların kendiliğinden oluşması. Bunun için suya ince bir Box Collider ekleyip Is Trigger seçeneğini açın, tag'ini Water yapın ve oyuncuya şu script'i ekleyin:
using UnityEngine;
public class WaterRippleEmitter : MonoBehaviour
{
[SerializeField] private string waterTag = "Water";
[SerializeField] private float minSpeed = 0.5f;
[SerializeField] private float interval = 0.4f;
private Vector3 lastPosition;
private float currentSpeed;
private float nextRippleTime;
private void Start() => lastPosition = transform.position;
private void Update()
{
currentSpeed = (transform.position - lastPosition).magnitude / Mathf.Max(Time.deltaTime, 0.0001f);
lastPosition = transform.position;
}
private void OnTriggerEnter(Collider other)
{
// Suya ilk giriş her zaman halka oluşturur
if (other.CompareTag(waterTag)) Emit(other);
}
private void OnTriggerStay(Collider other)
{
// Suyun içinde dururken değil, yalnızca hareket ederken
if (other.CompareTag(waterTag) && currentSpeed >= minSpeed) Emit(other);
}
private void Emit(Collider water)
{
if (Time.time < nextRippleTime || WaterRippleController.Instance == null) return;
nextRippleTime = Time.time + interval;
Vector3 point = transform.position;
point.y = water.bounds.max.y; // Halkayı su yüzeyinin hizasına taşı
WaterRippleController.Instance.CreateRipple(point);
}
}
Trigger olaylarının çalışması için oyuncuda bir Collider ile birlikte Rigidbody ya da CharacterController bulunmalıdır. interval değeri halkaların ne sıklıkla üretileceğini belirler; çok küçük tutarsanız her yeni halka bir öncekini sıfırlayacağı için dalga hiç büyüyemez.
Sık Yapılan Hatalar
• Su tek renk ya da tamamen siyah görünüyor: URP Asset'te Depth Texture kapalıdır veya Surface Type hâlâ Opaque'tır.
• Halka hiç görünmüyor: Blackboard'daki Reference isimleri (_RippleCenter vb.) script'tekilerle birebir aynı olmalı ve bu parametreler Global olmalı. İsimdeki tek bir harf farkı bile değerin shader'a ulaşmamasına yeter.
• Halka köşeli ve kırık görünüyor: Su mesh'i yeterince bölünmemiştir. Unity'nin varsayılan Plane'i küçük göletler için yeterli olsa da büyük alanlarda daha yoğun bir mesh kullanın.
• Halka yanlış yerde çıkıyor: Distance hesabında Position düğümünün World Space olduğundan emin olun. Object Space kullanırsanız ölçeklenmiş veya döndürülmüş bir su yüzeyinde merkez kayar.
Performans Notları
• Scene Depth: Depth Texture'ın açık olması kameranın ek bir derinlik geçişi yapmasına neden olabilir. Mobilde sahnede gerçekten su varsa açık tutun, yoksa kamera bazında kapatabilirsiniz.
• Normal haritaları: Çok sayıda normal dokusunu üst üste bindirmek GPU maliyetini artırır. İki katman hem mobil hem PC için iyi bir dengedir.
• Tek halka sınırı: Bu sistem aynı anda tek bir halka taşır. Birden fazla eşzamanlı halka için Shader.SetGlobalVectorArray ile küçük bir dizi (örn. 4-8 eleman) gönderip shader'da Custom Function ile döngüye sokabilirsiniz; ancak her ek halka her vertex için ek hesap demektir, sayıyı küçük tutun.
Derinlik renklendirmesinden köpüğe, oradan C# ile kontrol edilen dalga halkalarına kadar kurduğumuz bu sistem, projelerinizde rahatça genişletebileceğiniz esnek bir temel sunuyor. Benzer bir Shader Graph + C# kontrolü mantığını merak ediyorsanız Dissolve efekti yazısına da göz atabilirsiniz. Parametrelerle oynamaktan ve düğümleri değiştirerek kendi tarzınızı yaratmaktan çekinmeyin.
— Mert Kıyak
